Nauka ultrasonografii polega na jednoczesnym opanowaniu obsługi aparatu, prowadzenia głowicy i rozpoznawania obrazu anatomicznego. Podczas ćwiczeń kursant widzi rezultat swoich decyzji na monitorze, natomiast instruktor śledzi również sposób wykonania badania. Podpowiadamy, jakie błędy podczas wykonywania USG można rozpoznać i skorygować na szkoleniu.
Niewłaściwy dobór głowicy USG podczas treningowego badania
Podczas ćwiczeń w szkole USG kursant może wybrać głowicę, która nie odpowiada głębokości badanego narządu. Jeśli użyje on głowicy konweksowej o niskiej częstotliwości do USG tarczycy, uzyska obraz z widocznym zarysem gruczołu, lecz bez czytelnych szczegółów miąższu i granic drobnych zmian. Z kolei model liniowy ograniczy zasięg obrazowania głębiej położonych narządów jamy brzusznej. Lekarz popełnia też błąd, gdy sięga po sondę sektorową mimo szerokiej powierzchni dostępnej do badania i potrzeby przeskanowania płytkich struktur. Instruktor obserwuje uzyskany obraz na monitorze aparatu USG, sprawdza wybraną częstotliwość i wskazuje źródło trudności. Następnie uczestnik zmienia głowicę oraz porównuje widoczność narządu w obu ustawieniach, dzięki czemu uczy się dobierać sondę do badanego obszaru.
Które ustawienia aparatu uczestnicy kursu USG dobierają błędnie?
Lekarz rozpoczyna badanie od wyboru presetu, czyli wstępnej konfiguracji. Popełnia jednak błąd jeśli działa schematycznie i nie dopasowuje ustawień np. do budowy pacjenta czy głębokości organu. Na kursie USG jamy brzusznej instruktor sprawdza m.in., czy uczestnik objął cały badany obszar, lecz nie pozostawił wokół niego nadmiernego zapasu. Gdy kursant zbyt mocno zwiększa wzmocnienie, rozjaśnia tkanki i zaciera ich granice. Za niski poziom tego parametru ukrywa natomiast słabsze echa, przez co część struktur traci czytelność. Zdarza się również, że uczestnik umieszcza ognisko poza oglądanym narządem albo pomija korektę TGC, która reguluje wzmocnienie na kolejnych głębokościach.
Prowadzenie głowicy USG przez kursanta pod niewłaściwym kątem
Ważnym elementem szkolenia z ultrasonografii jest nauka prowadzenia głowicy. W tym obszarze także łatwo o błędy, np. kursant ustawi głowicę tak, że wiązka przebiega ukośnie względem narządu. Wówczas uzyska on obraz w niewłaściwej płaszczyźnie i zmierzy strukturę poza jej właściwym przekrojem. Instruktor USG obserwuje więc ułożenie dłoni, kontakt sondy ze skórą oraz zmiany obrazu wywołane każdym ruchem. Podczas ćwiczeń z ultrasonografii dopplerowskiej naczyń sprawdza się także, czy uczestnik ustawił linię korekcji zgodnie z kierunkiem przepływu krwi, a nie przebiegiem ściany naczynia.
Ocena narządu wyłącznie w jednej projekcji a wskazówki instruktora
Kursant odnajduje narząd, uzyskuje czytelny obraz i czasem na tym etapie kończy skanowanie, co jest błędem. Instruktor prosi go wtedy o dalsze przesuwanie oraz obracanie głowicy, aby uczestnik obejrzał strukturę w przekroju podłużnym, poprzecznym i skośnym. Na kolejnych ujęciach lekarz sprawdza kształt zmiany, jej wymiary oraz relacje z otaczającymi tkankami. Przykładowo podczas badania pęcherzyka żółciowego uczestnik ogląda podejrzany złóg w kilku płaszczyznach i po zmianie pozycji pacjenta, aby sprawdzić jego ruchomość oraz cień akustyczny.
Jak instruktor USG rozpoznaje błędną interpretację artefaktów?
Do częstych błędów podczas obsługi aparatu USG można też zaliczyć naszym zdaniem niewłaściwą interpretację artefaktów. Na przykład na ekranie kursant widzi jasny, ciemny lub powtarzający się element i uznaje go za fragment narządu albo zmianę chorobową. Cień akustyczny pojawia się np. za złogiem, natomiast wzmocnienie za strukturą płynową rozjaśnia tkanki położone głębiej. Z kolei rewerberacje tworzą powtarzające się linie, a silny reflektor, taki jak przepona, wywołuje lustrzane odbicie narządu. Instruktor rozpoznaje pomyłkę i prosi o zmianę kąta prowadzenia głowicy, częstotliwości, głębokości lub płaszczyzny skanowania. Następnie wyjaśnia lekarzowi źródło artefaktu oraz cechy odróżniające go od rzeczywistej zmiany.
Podczas kursu USG instruktor wychwytuje błędy techniczne oraz pomyłki w interpretacji podczas porównywania kolejnych projekcji. Bezpośrednia korekta pokazuje kursantowi związek między jego decyzją, jakością obrazu i wiarygodnością pomiaru. Warto wykorzystać szkolenie z ultrasonografii do wypracowania powtarzalnego schematu badania. Skontaktuj się z nami.

